कमलरीदेखि सभासद्सम्म

—विश्वास नेपाली

sdलरीदेखि सभासद्सम्म’ पुस्तक पढ्ने अवसर मिल्यो । लेख्न, पढ्न नजान्ने महिलाले गरेको मिहनेत र छोटो समयको उनको छलाङ्गले शान्ता लेखपढ् गर्न मात्र जान्ने भइनन्की मुलुकको सभासद्सम्म बनिन् । जुन—जुन मेहनत चौधरीले गरिन् त्यसको फल पनि छोेटो समयमै हात पारिन् । 

जीवनको १८ वर्ष जमिन्दारकोमा कमलरी जीवन विताएकी शान्ताले उक्त अवधिमा सात जमिन्दारकोमा काम गर्नुप¥यो । असह्य दुव्र्यवहार सहनुपर्ने तर कसैलाई ति पीडा भन्न समेत नपाइने गजवको प्रचलन थियो कमलरी प्रथा भित्र । विकल्प विना कमलरीमुक्तीको घोषणा सरकारले गरेपछि पनि आफू र परिवारको जीविकाको लागि पुनः ६ वर्ष कमलरीकै रूपमा काम गर्नुपरेको दर्दनाक अवस्था उनको पुस्तकमा पढ्न 
पाइन्छ । 
कमलरी मुक्तिको आन्दोलनबाट सुरु भएको शान्ताको संघर्षको बाटो भूमि अधिकार आन्दोलन हुँदै राजनीतिक रूपमा जोडिन पुग्यो । जसले उनलाई सफल मात्र बनाएन की मुलुककै संविधान बनाउने ठाउँ सम्म पु¥यायो त्यो पनि प्राकृतिक स्रोत साधन समितिको सभापतीकै रूपमा । यद्यपी देशमा विविध कारणले संविधान भने आउन सकेन् जुन कुरा उनले आफ्नो पुस्तकमा उल्लेख गरेकी छिन् । 

Read more »